مجموعه ابراهیم خان کرمان همراه با عکس

.
مجموعه ابراهیم خان کرمان همراه با عکس
.
مجموعه ابراهیم خان کرمان همراه با عکس
ابراهیم خان ظهیرالدوله از ۱۲۱۶ تا ۱۲۴۰ هجری قمری در دوره حکومت فتحعلیشاه قاجار حاکم کرمان بوده است. ابراهیم خان که از خویشاوندان نزدیک شاه قاجار بوده در دوران فرمان روایی در کرمان مبادرت به ایجاد یک سری بناهای بسیار ارزنده در مرکز شهر و جنب مجموعه گنجعلیخان نموده است که امروز این بناها یکی از چند مجموعه تاریخی کرمان را تسکیل می‌دهد این مجموعه عبارت است از بازار حمام آب انبار مدرسه و … مجموعه ابراهیم خان تا حدود زیادی از فضاهای معماری صفوی الهام گرفته و اکنون یکی از مجموعه‌های با ارزش و زیبای آثار تاریخی کرمان است. ظهیرالدوله به هنگام در گذشت ۲۱ دختر و ۲۰ پسر از خود برجای گذاشت. یکی از فرزندان او عباسقلی‌خان بود که جانشین پدر در کرمان گردید. فرزند دیگر او رستم‌خان با گوهر خانم دختر فتحعلی شاه ازدواج کرد. مشهورترین فرزند او حاج محمدکریم‌خان کرمانی است که از شاگردان شیخ احمد احسائی و سید کاظم رشتی بود و بعدها از پیشوایان برجستة شیخیه گردید. مجموعه ابراهیم خان مجموعه ابراهیم خان مجموعه ابراهیم خان مجموعه ابراهیم خان مجموعه ابراهیم خان مجموعه ابراهیم خان مجموعه ابراهیم خان مجموعه‌ای از بناهای تاریخی در شهر کرمان است. این مجموعه در ضلع شمالی مجموعه گنجعلیخان و در جوار میدان گنجعلیخان واقع گردیده است. بانی آن ابراهیم خان ظهیرالدوله حاکم کرمان در زمان فتح علیشاه قاجار است و در سال ۱۲۳۱ ه.ق. بنا شده است. مجموعه شامل: مدرسه، حمام، آب انبار و بازار است. مساحت مجموعه قریب ۴۵۰۰ مترمربع است. معماری این مجموعه با الهام از معماری عصر صفویه بنا شده و یکی از مجموعه هایی است که کاشی خشتی هفت رنگ عنصر تزئینی غالب در آن می‌باشد. آثار تاریخی ابراهیم خان در واقع مجموعه ای شامبل بازار ، حمام ، مدرسه و آب انبار می باشد حمام ابراهيم خان اين حمام مانند ساير حمام هاي سنتي ايران پايين تر از سطح زمين بنا شده است كه اين امر در حفظ گرماي داخل حمام و همچنين آبرساني آن مؤثر بوده است . سر در حمام كه در ضلع جنوبي قيصريه ابراهيم خان واقع شده است ، داراي تزيينات كاشيكاري از نوع خشتي هفت رنگ و طاق آن مقرنسكاري است . از طريق راهروي زاويه دار به بخش رختكن حمام وارد مي شويم . اين فضا داراي گنبد مركزي و ايوان هاي جانبي مي باشد . در مركز آن حوض آبي قرار دارد كه علاوه بر زيبايي فضا در انعكاس نور به داخل رختكن تاثير بسزايي دارد . تمامي سقف ها بر ستون هايي سنگي استوار شده اند و تزيينات كاربندي زينت بخش آنها مي باشد و پس از گذر از راهروي طولاني و زاويه دار به گرمخانه راه مي يابيم . اصولاً شكل راهروها در محرميت و حفظ فضاي داخلي از ديد مستقيم و جلوگيري از خروج هواي گرم مؤثر بوده است . سقف رختكن نسبتاً كوتاه و بر ستون هاي سنگي استوار شده است . در اين فضا بخشي جهت اعيان و اشراف نيز وجود دارد . خزينه و چال حوض از ديگر عناصر گرمخانه مي باشد . تزيينات گرمخانه حجاري هاي زيبا و كاشي هاي خشتي هفت رنگ مي باشد و نور آن از طريق سقف ها تامين مي شود . استفاده از الگو هاي قرينه و تزيينات منحصر به فرد سقف رختكن از ويژگي هاي اين اثر مي باشد . حمام ابراهيم خان از حمام هاي معتبر شهر محسوب مي شده است . نکته جالب توجه اینکه برخلاف سایر حمام های سنتی کرمان این حمام هنوز هم جهت استحمام مورد استفاده قرار می گیرد و خوشبختانه تا کنون به سفره خانه و یا چایخانه مبدل نگردیده است مجموعه ابراهیم خان مجموعه ابراهیم خان مدرسه ابراهيم خان از ديگر بناهايي كه از دوران حكومت ابراهيم خان ظهير الدوله و از زمان قاجار بر جاي مانده ، مدرسه ابراهيم خان است . ساختمان اين مدرسه يكي از زيباترين بناهاي عصر قاجاريه در شهر كرمان است . نقشه بنا از نوع چهار ايواني و حجره ها پيرامون حياط شكل گرفته اند . با استناد به كتيبه موجود در ضلع غربي مدرسه ، استاد اسماعيل قصاع سازنده آن بوده است . درانتهاي ايوان قبله ، محراب زيبايي از كاشي هفت رنگ وجود دارد تمامي بخش هاي مدرسه عناصر تزييني مانند گچ بري ، كشته بري ، مقرنسكاري و كاربندي ديده مي شود . سر در ورودي در ضلع غربي قيصريه ابراهيم خان واقع شده و داراي طاق بندي ، تزيينات كاشي و حجاري بر سنگ يكپارچه است و بر بام سر در جايگاه ساعت قرار دارد كه در سال هاي بعد به مجموعه افزوده شده است . در ضلع جنوبي مدرسه خانه مدرس قرار گرفته است . اين فضا داراي در هاي ارسي با شيشه رنگي مي باشد وتمامي نماهاي آن كاشيكاري شده است . بلندترين بادگير موجود شهر در اين مكان قرار دارد كه نزديك به شانزده متر ارتفاع دارد . مدرسه مذكور را الهام از معماري عصر صفويه بنا شده است مجموعه ابراهیم خان بازار ابراهيم خان اين بازار در ضلع شرقي مدرسه و حمام قرار دارد و به نام قيصريه زرگري شهرت دارد . كاربري آن از گذشته تا به امروز حفظ شده است . معماري و تناسبات آن با الهام از معماري عصر صفويه مي باشد . تمامي سقف ها داراي كاربندي مي باشند . طول اين بازارچه قريب یکصد متر است كه در حد فاصل آن فضاي بازار قيصريه تعبيه شده و ورودي مدرسه ، حمام ، آب انبار از طريق آن مي باشد . استفاده صحيح از فضاي اين بازار باعث شده كه تا حدودي زيبايي هاي آن حفظ شود و دخل و تصرفات كمتر در آن صورت گرفته است . مجموعه ابراهیم خان آب انبار آب انبار ابراهيم خان در ضلع شمالي قيصريه واقع شده است و در عصر خويش يكي از آب انبارهاي معتبر شهر كرمان بوده كه آب بخشي از شهر قديم كرمان را تأمين مي نموده است . كمبود ريزشهاي جوي و نزولات آسماني و فقدان آب هاي سطحي جاري ،‌ در بسياري از شهرهاي حاشيه كوير به ويژه شهر كرمان ، ضرورت ذخيره آب را براي مواقع كم آبي ايجاب مي كرده است تا مخازني ساخته شود و آبي گوارا براي مصارف شرب و… فراهم كند . تأمين آب اكثر آب انبارها عمدتاً از طريق قنات ها بوده است . آب انبار از جمله بناهاي عام المنفعه بوده است كه در كنار ساير عناصر شهري مورد استفاده عموم قرار مي گرفته است . طاق سر در آب انبار ابراهيم خان داراي مقرنسكاري است و كتيبه اي از كاشي خشتي زينت بخش آن مي باشد . اين سر در با دهليزي مسقف و پله كاني سنگي به پا آب راه دارد و مخزن آن در عمق زمين بنا شده است