استان كرمان همراه با عکس

.
استان كرمان همراه با عکس
.
استان كرمان همراه با عکس
موقعيت جغرافيايى و تقسيمات سياسى استان استان کرمان در جنوب شرقى ايران واقع شده است. از شمال با استان‌هاى خراسان و يزد، از جنوب با استان هرمزگان، از شرق با سيستان و بلوچستان و از غرب با استان فارس همسايه است. مساحت اين استان حدود ۰۶۹‚۱۷۵ کيلومترمربع است و بين ۵۵ درجه و ۲۵ دقيقه تا ۳۲ درجه عرض شمالى و ۲۶ درجه و ۵۳ دقيقه تا ۲۹ درجه و ۵۹ دقيقه طول شرقى از نصف‌النهار گرينويچ قرار گرفته است. استان کرمان بعد از استان خراسان دومين استان پهناور کشور است و حدود ۱۱ درصد از خاک ايران را در بر گرفته است. اين استان يکى از مرتفع‌ترين استان‌هاى کشور است، و شهرستان بافت آن با ۲۲۵۰ متر ارتفاع از سطح دريا مرتفع‌ترين شهرستان استان مى‌باشد. براساس آخرين تقسيمات کشورى استان کرمان مشتمل بر ۱۰ شهرستان، ۷ شهر و ۳۱ بخش است. شهرستان‌هاى آن عبارت‌اند از: بافت، بردسير، بم، جيرفت، رفسنجان، زرند، سيرجان، شهر بابک، کرمان و کهنوج. جغرافياى طبيعى و اقليم استان استان کرمان در جنوب شرقى ايران قرار گرفته است و ارتفاعات آن دنبالهٔ رشته‌کوه‌هاى مرکزى ايران است که از چين‌خوردگى‌هاى آتشفشانى آذربايجان شروع مى‌شود و تا بلوچستان امتداد دارد و دنبالهٔ آن چندين بار در فلات مرکزى به وسيله حوزه‌هاى پست داخلى و کوير قطع مى‌شود. زمان تشکيل اين چين‌خوردگى‌‌ها با پيدايش فلات داخلى و عقب‌نشينى درياى تتيس همراه است. به دنبال حرکات کوه‌زايى و باز شدن دهانه‌هاى آتشفشانى، کف درياى تتيس نيز بالا آمد و آب درياهاى اطراف نيز بر اثر تبخير شديد و تراکم رسوبات آن خشک شد و قشر ضخيمى از رسوبات نمک دريا روى آن‌ها به جاى ماند و کويرهاى کنونى (کوير لوت) را تشکيل داد. در نواحى پست، ذرات حاصله از متلاشى شدن و فرسايش کوهستان‌ها، روى هم انباشته شد که با وزش باد به حرکت در مى‌آيند و تپه‌هاى متحرک شنى را به وجود مى‌آورند. رشته‌کوه‌هاى مرکزى در اين منطقه دشت‌هاى وسيع استان را از يکديگر جدا مى‌سازند. اين کوه‌ها به طور کلى ۲ رشتهٔ عمده هستند که از شمال ‌غربى به جنوب شرقى کشيده شده‌اند و مهم‌ترين آن رشته‌کوه‌هاى بشاگرد کوهبنان است. اين رشته‌کوه‌ها دنبالهٔ کوه‌هاى جندق و بيابانک هستند که تا کرمان و بم گسترش يافته‌اند. از قلل مهم آن مى‌توان به کوه‌هاى کوهبنان، طغرل‌الجرد (تخ‌راجه)، ‌ پلوار، سيرچ، ابارق و تهرود اشاره کرد که بزرگ‌ترين حايل بين مناطق کوير با ساير مناطق استان مى‌باشند. رشتهٔ دوم کوه‌هايى است که از يزد تا کرمان و چاله جازموريان کشيده شده‌اند و به موازات رشتهٔ ‌اول امتداد دارند. از ارتفاعات مهم اين رشته نيز مى‌توان کوه‌هاى مدوار، ‌ شهر بابک، کوه پنج، چهل تن، ‌ لاله‌زار، هزار بحر ‌آسمان، جبال بارز و شهسواران را نام برد. در قسمت جنوب شهرستان کهنوج نيز رشته‌کوه‌هاى بشاگرد، دنبالهٔ رشته‌کوه‌هاى زاگرس قرار دارند و اين منطقه را از استان هرمزگان جدا مى‌سازند. وجود ارتفاعات و پستى و بلندى‌هايى در منطقه و شرايط خاص اقليمى، آب و هواى متفاوتى در نواحى مختلف استان به وجود آورده است. نواحى شمال و شمال غربى و مرکزى داراى آب و هواى خشک و معتدل است و نواحى جنوبى و جنوب شرقى آب و هواى گرم و نسبتاً مرطوب دارد. مقدار باران و ريزش‌هاى جوى بسيار متغير و کم است. بيشترين باران در منطقهٔ جيرفت مى‌بارد. اراضى مرتفع و بادگير توأم با طوفان و گرد و غبار است. آب و هواى شهر کرمان خشک و نيمه معتدل است. براساس گزارش سازمان هواشناسى در سال ۱۳۷۰ حداکثر مطلق درجهٔ حرارت ۳۹/۶ درجه سانتى‌گراد، حداقل مطلق درجهٔ حرارت ۱۷- درجهٔ سانتى‌گراد و تعداد روزهاى يخبندان ۷۹ روز بوده است. اين گزارش حاکى از آن است که متوسط درجهٔ حرارت استان در ماه‌هاى ارديبهشت، خرداد، مرداد و تير بين ۲۰ تا ۲۵ درجهٔ سانتى‌گراد مى‌باشد و از ديدگاه استفاده‌هاى جهانگردى، مطلوب‌ترين ماه‌ها جهت مسافرت به استان مى‌باشند. متوسط بيشترين درجهٔ حرارت با ۲۶/۷ درجه مربوط به تيرماه و کمترين آن اختصاص به بهمن ماه دارد که ۳/۹ درجهٔ سانتى‌گراد مى‌باشد. استان کرمان تحت تأثير بادهاى مختلف برون منطقه‌اى و محلى است. وزش اين بادها، آب و هواى آن را دستخوش تحولات و تغييرات قابل توجهى مى‌کند. اين بادها عمدتاً از نوع بادهاى موسمى خشک هستند و در ماه‌هاى اسفند، فروردين و ارديبهشت مى‌وزند و جهت وزش آن‌ها از جنوب غربى به طرف شمال شرقى و مشرق است. اين بادها انبوهى از خاک و شن با خود به طرف شهر کرمان مى‌آورند و سبب تقليل رطوبت نسبى هوا مى‌گردند. همچنين، بادهاى غربى و شمال غربى باعث ريزش باران در زمستان و بهار مى‌شوند. ريزش نزولات جوى از آبان ‌ماه شروع و تا ارديبهشت ماه سال بعد ادامه مى‌يابد. بيشترين ميزان بارندگى از دى‌ ماه تا ارديبهشت ماه است. اغلب اين بارش‌ها به صورت باران است و گاهى هم اندکى برف مى‌بارد. ميزان بارندگى سالانهٔ استان در سال ۱۳۷۰، برابر ۱۱۴/۷ ميلى‌‌متر بوده است. جغرافياى تاريخى استان سابقه سکونت و استقرار انسان در ديار کرمان به هزارهٔ چهارم قبل از ميلاد مى‌رسد. اين منطقه يکى از قديمى‌ترين نواحى ايران به شمار مى‌رود و در گذر زمان، گنجينه‌هاى فرهنگى تاريخى گرانبهايى در آن پديد آمده است که نمايانگر روند تاريخى و حيات اقتصادى – اجتماعى آن است. وجود هر فضاى تاريخى در کرمان بيانگر بخشى از زوايا و ابعاد زندگى مردم و حکومت‌هاى اين مرز و بوم است. تأسيس و تخريب، مرمت و انهدام، همه و همه نشانگر حيات پر جنب و جوش اين ديار ناشناخته است. قلت آثار تاريخى کرمان در قياس با شهرهايى چون اصفهان و شيراز به دليل رنج و آسيبى است که حوادث ناگوار تاريخ در اين منطقه پديد آورده است. همين معدود آثار و در و ديوارهاى شکسته نيز نشانهٔ توانايى، پايدارى و کوشش‌هاى مردم اين خطه از کشور است. با نگاهى اجمالى به گذشتهٔ بعضى از شهرهاى مهم اين استان، سيماى تاريخى آن بيشتر روشن مى‌شود: وضعيت اجتماعى و اقتصادى استان براساس سرشمارى عمومى نفوس و مسکن سال ۱۳۷۵ استان کرمان ۳۲۸‚۰۰۴‚۲ نفر جمعيت داشت که از اين تعداد ۵۲/۹ درصد در نقاط شهرى و ۴۶ درصد در نقاط روستايى ساکن بودند و ۱/۱ درصد نيز غيرساکن يا خوش‌نشين بودند. در اين سال شهرستان کرمان با ۷۹/۷ درصد شهرنشينى و شهرستان کهنوج با ۱۳/۹ درصد شهرنشينى، به ترتيب بيشترين و کمترين درصد شهرنشينى را داشتند. در سال ۱۳۷۰ نسبت باسوادى در جمعيت ۶ سال و بالاتر استان کرمان در نقاط شهرى ۸۳/۵ درصد و در نقاط روستايى ۵۶/۶ درصد بود. استان کرمان مانند ساير مناطق ايران شاهد مهاجرت وسيع روستائيان به شهرها بوده است. استان کرمان در کنار جمعيت ساکن، ايلات کوچرو عشايرى نيز دارد که از گروه‌هاى مختلفى تشکيل شده‌اند. زبان‌ آن‌ها فارسى و مذهب آن‌ها نيز عمدتاً شيعه است. فقط دو تيره هستند که به زبان‌هاى ترکى و بلوچى تکلم مى‌کنند. ايلات کرمان به مهمان‌نوازى، ‌ سلحشورى، ديانت و بردبارى مشهورند. پرورش گوسفند و گله‌دارى شغل عمدهٔ آن‌هاست و قالى‌هاى مرغوبى هم مى‌بافند. ايلات کرمان بطور پراکنده در دامنهٔ کوهستان‌هاى پاريز، کوه ‌پنج، کوه چهل ‌تن، بيدخون، کوهشاه، کوه هزار و کوهستان ساردوئيه زندگى مى‌کنند و در ايام قشلاق تا حدود بندرعباس و ميناب نيز پراکنده مى‌شوند. مهم‌ترين ايلات کرمان عبارت‌اند از: تيرهٔ آل سعيد، تيرهٔ خراسانى، تيرهٔ بارچى، کوه پنجى، معصومى، شول، ‌ قرايى، بُچاقچى، افشار، ‌ سليمانى، لرى، طاهرى، نارويى و ايلات جبال بارز و فتحى. گرچه اهميت نسبى صنايع بزرگ و بهره‌بردارى‌هاى کشاورزى تجارى در کرمان نسبت به ساير استان‌ها قابل توجه است، ليکن در عمل مجموع ظرفيت توليدى اين استان چندان قابل ملاحظه نيست و اغلب واحدهاى اقتصادى، ‌ مقياس خردى دارند. با توجه به شرايط اقليمى و ميزان منابع آب و موقعيت جغرافيايى و روش کشت اراضى، استان کرمان به سه منطقهٔ کشاورزى تقسيم مى‌شود: – مناطق کشاورزى خشک و کويرى رفسنجان، زرند، سيرجان و … – مناطق کشاورزى معتدل کوهستانى بافت، بردسير و … – مناطق کشاورزى گرمسيرى بم، ‌ جيرفت، کهنوج و … مهم‌ترين محصولات کشاورزى اين استان عبارت‌اند از: گندم، ‌ جو، ‌ سيب‌زمينى، ‌ پسته، حنا، و سمه، ‌ زيره، پنبه و چغندرقند. از استان کرمان بيش از ۹۵ درصد محصول پستهٔ ايران به دست مى‌آيد و بالغ بر ۸۷/۵ درصد از باغات پستهٔ کشور را به خود اختصاص داده است. در ميان شهرستان‌هاى استان کرمان که باغ پسته دارند، رفسنجان با بيش از ۷۰ درصد کل توليد پسته و تعداد باغ پسته، رتبهٔ اول را به خود اختصاص داده است. در کرمان انواع محصولات سردسيرى، شامل گردو، بادام، گلابى، هلو، آلبالو، آلو، ‌ گيلاس و سيب درختى به دست مى‌‌آيد و همچنين محصولاتى از قبيل مرکبات (پرتقال، ليموشيرين، ليموترش، نارنگى، نارنج، گريپ‌فروت) و خرما توليد مى‌شود. اين گونه محصولات در مناطق بم، جيرفت، شهداد و در جنوب شرقى شهرستان بافت کشت مى‌شوند، مرکبات شهداد مرغوبيت خاص و شهرت خوبى در ايران دارند. دامپرورى به سه طريق روستايى، عشايرى و صنعتى صورت مى‌گيرد. با اين همه به علت خاک نه چندان حاصلخيز منطقه و محدوديت مراتع سرسبز، ‌ دامپرورى از رونق چندانى برخوردار نيست. معادن استان در تأمين مواد اوليهٔ مورد نياز صنايع کشور نقش ارزنده‌اى برعهده دارند. معادن سرشار آهن، ‌ ذغال‌سنگ، مس و ديگر فلزات چرخ‌هاى صنعت استان و کشور را به گردش در مى‌آورند. معادن زغال‌سنگ قسمتى از نياز کارخانهٔ ذوب آهن اصفهان را تأمين مى‌کنند. منابع مس سرچشمهٔ کرمان که به گواهى کارشناسان از غنى‌ترين و خالص‌ترين معادن مس در جهان به شمار مى‌رود، از مشخصه‌هاى ويژهٔ اقتصادى استان محسوب مى‌شود. صنايع دستى استان به دو دستهٔ صنايع دستى و کارگاهى(ماشينى) تقسيم مى‌شوند: – صنايع دستى شامل شال، ‌ پته و ترمه است که به غير از پته‌دوزى مابقى از رونق افتاده‌اند. صنايع دستى کارگاهى شامل قالى‌بافى، جاجيم‌بافى، گليم‌بافى و خورجين‌بافى است که هنوز هم رواج دارند. – صنايع ماشينى استان نيز به سه دستهٔ کارگاهى کوچک، متوسط و بزرگ تقسيم مى‌شوند که عبارت‌اند از سيمان، خانه‌سازى، نوشابه‌سازى، قند، ‌ ذغال‌سنگ و مس که معروفيت جهانى دارد. از نظر اقتصادى منطقهٔ ويژه و آزاد تجارى سيرجان اهميت استان کرمان را افزايش داده است. اين منطقهٔ ويژه صرف‌نظر از تأثيراتى که در توسعهٔ اقتصادى کل استان دارد، از ديدگاه توسعهٔ جهانگردى نيز حائز اهميت ويژه است و لذا به اين مهم اجمالاً پرداخته مى‌شود: سيرجان به عنوان منطقهٔ آزاد تجارى در نقطه‌اى از سرزمين کرمان قرار گرفته است که بطور طبيعى گذرگاه و معبر انتقال کالاهاى تجارى از طريق خليج‌فارس محسوب مى‌شود. سيرجان مسير رفت و برگشت کليهٔ کالاهاى تجارى است که براى کشورهاى آسياى ميانه، قفقاز و روسيه، از بندر شهيد رجايى هرمزگان وارد و خارج مى‌گردند. سيرجان گذرگاه اصلى انتقال کالاها به کشورهاى شرق ايران و همچنين اروپا و خليج‌فارس است. در واقع اين شهر محل اتصال کليهٔ محورهاى ترانزيتى و حمل و نقل کالا از جنوب به شمال، ‌ شرق و غرب ايران و ساير کشورهاى شمالى، شرقى و غربى اروپا و خليج‌فارس مى‌باشد. نکتهٔ قابل‌توجه در مزيت‌هاى نسبى سيرجان امکانات زيربنايى موجود و در حال بهره‌بردارى مى‌باشد که تماماً در اين منطقه تجمع پيدا کرده‌اند. راه ترانزيت اصلى زمينى (جاده‌اى و ريلي) از طريق بندر شهيد رجايى به استان‌هاى بزرگ و صنعتى کشور، (کرمان – فارس – يزد)، ‌ از مسير شهرستان سيرجان و منطقهٔ ويژهٔ اقتصادى عبور مى‌کند. سيرجان به عنوان يک قطب اقتصادى ويژه بر بستر مزيت‌هاى باراندازى، در ساختار اقتصادى استان کرمان نقش و موقعيت قابل توجهى را احراز کرده است و در آينده نيز بر اهميت اين جايگاه اقتصادى افزوده خواهد شد. استان كرمان